Τι είναι η συμβουλευτική

Ορισμοί της Συμβουλευτικής

Σύμφωνα με την Βρετανική Εταιρεία Συμβουλευτικής (British Association of Counselling BAC):

«Ο όρος ‘συμβουλευτική’ συμπεριλαμβάνει την εργασία με άτομα και με σχέσεις, η οποία μπορεί να συνδέεται με την ανάπτυξη, την υποστήριξη κρίσεων, να είναι ψυχοθεραπευτική, καθοδηγητική ή να έχει στόχο την επίλυση προβλημάτων … Η συμβουλευτική έχει σκοπό να δίνει στον ‘πελάτη’ μια ευκαιρία να εξερευνήσει, να ανακαλύψει και να αποσαφηνίσει τους τρόπους που θα του παράσχουν μια ζωή πιο ικανοποιητική και δημιουργική.»

(BAC1984, από McLeod2005, σελ. 30)

Ένας έτερος ορισμός σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρία Συμβουλευτικής είναι ο ακόλουθος:

‘Η Συμβουλευτική είναι μια διαδικασία αλληλεπίδρασης μεταξύ του Συμβούλου  και του ατόμου ή των ατόμων που απευθύνονται σ’ αυτόν, η οποία προσεγγίζει κοινωνικά, συναισθηματικά, πολιτισμικά και κοινωνικοοικονομικά θέματα. Ο γενικός στόχος της Συμβουλευτικής είναι να δώσει στα άτομα ευκαιρίες να επεξεργαστούν θέματα που τα απασχολούν με σκοπό να ζήσουν μια, κατά την κρίση τους, περισσότερο ικανοποιητική και ολοκληρωμένη ζωή, τόσο σε προσωπικό επίπεδο αλλά και ως μέλη μιας ευρύτερης κοινωνίας’.

Στόχοι της Συμβουλευτικής:

  • Ανάπτυξη αυτογνωσίας
  • Βελτίωση των ενδοπροσωπικών & διαπροσωπικών σχέσεων
  • Επίλυση συγκρούσεων- εσωτερικών και διαπροσωπικών.
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αποσαφήνιση επιθυμητών στόχων
  • Σχεδιασμός και προγραμματισμός δράσεων

(McLeod, J.,2005)

Συνήθης παρερμηνείες

Μία συνήθης παρεξήγηση σχετικά με τη Συμβουλευτική είναι ότι ο Σύμβουλος θα παρέχει συμβουλές στον συμβουλευόμενο σχετικά με το πρόβλημα του, δηλαδή , ότι ο σύμβουλος θα λάβει συγκεκριμένες αποφάσεις για λογαριασμό του συμβουλευόμενου, ή/και ότι θα ‘του πει τι να κάνει’.

Ωστόσο, η έννοια που αντικατοπτρίζει την πραγματική φύση της Συμβουλευτικής διαδικασίας απορρέει από τα παρακάτω και δεν υιοθετεί τον κατευθυντικό ρόλο του συμβούλου που λανθασμένα συμπεριλήφθηκε προηγουμένως :

Συν (με, μαζί)       βουλή                          (σκέψη, απόφαση)

βουλεύομαι (σκέφτομαι,  κάνω σχέδια ή  αποφασίζω μετά από σύσκεψη με κάποιο άλλο πρόσωπο            

Ο σύμβουλος δεν αποφασίζει για λογαριασμό του συμβουλευόμενου, αλλά στόχος του είναι να τον βοηθήσει να δει καθαρότερα τι θέλει ο ίδιος να πράξει δημιουργώντας τις κατάλληλες ψυχολογικές συνθήκες για μια τέτοια διαδικασία προσωπικής διερεύνησης, αποσαφήνισης και αυτογνωσίας (Μαλικιώση, 2012).

Επομένως, ο ρόλος του συμβούλου είναι να διευκολύνει τον άνθρωπο στην προσπάθεια του…

  • να εντοπίσει τις εσωτερικές του δυσκολίες & εμπόδια
  • Να τον βοηθήσει να επεξεργαστεί αυτές τις δυσκολίες
  • Να εξερευνήσει & να κατανοήσει τις αξίες του, τον τρόπο σκέψης του & τα ιδανικά του

(Corey, G.,2009; Nelson-Jones, R.,2009)

Χαρακτηριστικά της συμβουλευτικής διαδικασίας

  • Είναι μια μορφή αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ δυο ή περισσότερων ατόμων
  • Είναι μια μορφή εμπιστευτικής & μη κριτικής βοηθητικής σχέσης
  • Βασίζεται στην αρχή της ενδυνάμωσης του ατόμου
  • Είναι ένα είδος βοηθητικής σχέσης κατά την διάρκεια της οποίας ένα άτομο βοηθάει ένα άλλο άτομο
  • Μπορεί να εφαρμοστεί & σε ένα ομαδικό πλαίσιο στο οποίο ο σύμβουλος βοηθάει περισσότερα από ένα άτομα
  • Είναι μια διαδικασία στην οποία ο σύμβουλος βοηθάει ένα άλλο άτομο ή τα άτομα μιας ομάδας  να αναγνωρίσουν & να διαχειριστούν δυσκολίες της ζωής τους
  • Καθορίζεται από θεωρίες αναφορικά με τις πηγές των δυσκολιών στη ζωή καθώς & από τεχνικές οι οποίες στοχεύουν να βοηθήσουν το άτομο να διαχειριστεί τις δυσκολίες αποτελεσματικά
  • Αναγνωρίζει ότι κάθε άτομο είναι μοναδικό & βιώνει μοναδικές εμπειρίες
  • Είναι μια διαδικασία η οποία διεξάγεται από ειδικά εκπαιδευμένο άτομο στη Συμβουλευτική

Πώς διαφέρει από άλλες βοηθητικές σχέσεις;

  • Άλλες βοηθητικές σχέσεις στόχο έχουν την καθοδήγηση & τη χρήση συμβουλών
  • Άλλες βοηθητικές σχέσεις ενδεχομένως να μην οριοθετούνται
  • Σε ‘αλλες βοηθητικές σχέσεις μπορεί να κρίνουν & να αξιολογούν το άτομο ενώ στη Συμβουλευτική διαδικασία όχι
  • Στη συμβουλευτική διαδικασία απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ενσυναίσθηση ενώ στις άλλες βοηθητικές σχέσεις κυρίως η συμπάθεια
  • Σε άλλες βοηθητικές σχέσεις το άτομο που δέχεται βοήθεια, ενδεχομένως να περιμένει ανταπόδοση της βοήθειας ενώ ο σύμβουλος όχι
  • Στις βοηθητικές σχέσεις ενδεχομένως να τίθενται προϋποθέσεις ή προσδοκίες αναφορικά με την προσωπικότητα του άλλου ατόμου, ενώ στη συμβουλευτική όχι.

Προσαρμοσμένο από Hough , M. (2010). Counselling Skills & Theory. Hodder Education

Βιβλιογραφία

Μαλικιώση- Λοϊζου Μ. (2012). Συμβουλευτική Ψυχολογία. Αθήνα: Πεδίο.

Corey, G. (2009). Theory and Practice of Counseling and Psychotherapy, 8thed. Belmont: Thomson Brooks/Cole

Hough , M. (2010). Counselling Skills & Theory. Hodder Education

McLeod, J. (2005). Εισαγωγή στη Συμβουλευτική. Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο

Nelson-Jones, R. (2009). Βασικές Δεξιότητες Συμβουλευτικής: Ένα Εγχειρίδιο για Βοηθούς. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο