Ακαδημαϊκά Προβλήματα

ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ)                             

ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ. 141 21

 

Τίτλος Πράξης: Υποστήριξη Παρεμβάσεων Κοινωνικής Μέριμνας Φοιτητών της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο: ΕΚΤ) Κωδ. Έργου: MIS (ΟΠΣ) 5024822

Επιστημονική Υπεύθυνη: Κουνενού Καλλιόπη

 

Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες

Κάποιοι φοιτητές έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, που ονομάζονται ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Αυτές εντοπίζονται στην ακριβή και με ευκολία αναγνώριση των λέξεων και στις μειωμένες ικανότητες αποκωδικοποίησης. Δηλαδή αυτοί οι φοιτητές εμφανίζουν φωνολογικό έλλειμμα, που μπορεί να εκδηλώνεται ως δυσκολία στη λεκτική βραχυπρόθεσμη μνήμη. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο από τον μέσο όρο των φοιτητών για να αναγνώσουν και να αποκωδικοποιήσουν ένα κείμενο. Ενδέχεται επίσης να μην θυμούνται αυτά που έχουν διαβάσει κάτω από πίεση, όπως κατά τις εξετάσεις τους (Olofsson, Ahl, & Taube, 2012). Όταν τους δίνουν σύνθετες οδηγίες δεν καταφέρνουν κάποιες φορές να τις ακολουθήσουν. Άλλοι επεξεργάζονται τις νέες πληροφορίες με βραδύ ρυθμό και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γράφουν πιο αργά σε σχέση με τους περισσότερους συμφοιτητές τους (Jamieson & Morgan, 2011).  Τέλος, δυσκολεύονται πολλές φορές να οργανώσουν τον χρόνο τους και τις πανεπιστημιακές δραστηριότητές τους.

  • Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αναγκαίο να δίνουν περισσότερο χρόνο στον εαυτό τους για να διαβάσουν κάθε φορά μια ενότητα. Εφόσον ξέρουν τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν, δεν χρειάζεται να αφήνουν το διάβασμά τους για την τελευταία στιγμή.
  • Επίσης, οι παρουσιάσεις του power point βοηθούν κάποιους φοιτητές, γιατί είναι συνοπτικές και συχνά περιλαμβάνουν σχήματα και εικόνες και όχι τόσες πολλές λέξεις.
  • Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο μετά την συνεννόηση με τον διδάσκοντα καθηγητή και την συγκατάθεσή του θα μπορούσαν να μαγνητοφωνούν κάποιες διαλέξεις και να τις ακούνε κατ’ ιδίαν.
  • Τέλος, μπορούν να θέτουν κάθε φορά μικρούς και εφικτούς στόχους και να αναπροσαρμόζουν το πρόγραμμά τους όποτε αντιμετωπίζουν κάποια δυσκολία, που μπορεί να τους καθυστερεί από την κατανόηση ενός κεφαλαίου ή μιας ενότητας.

 

Πηγές

Jamieson, C., & Morgan, E. (2011). Η αντιμετώπιση της δυσλεξίας-Από τη Δευτεροβάθμια στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση-Οδηγός για γονείς, φοιτητές & Εκπαιδευτικό προσωπικό, μετάφραση: Αικατερίνη Αντωνοπούλου, Αγλαΐα Σταμπολτζή, Εκδόσεις Ταξιδευτής, Αθήνα.

Olofsson, A., Ahl, A., & Taube, K. (2012). Learning and study strategies in university students with dyslexia: Implications for teaching. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 1184-1193

ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ)                             

ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ. 141 21

 

Τίτλος Πράξης: Υποστήριξη Παρεμβάσεων Κοινωνικής Μέριμνας Φοιτητών της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο: ΕΚΤ) Κωδ. Έργου: MIS (ΟΠΣ) 5024822

Επιστημονική Υπεύθυνη: Κουνενού Καλλιόπη

 

 

Μαθαίνω να φροντίζω τον εαυτό μου

για να εξασφαλίσω καλύτερη φοιτητική ζωή

Η φροντίδα του εαυτού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την καλύτερη επίδοση στα μαθήματα. Από έρευνες προκύπτει ότι οι εξετάσεις στο πανεπιστήμιο συνδέονται με το άγχος (Frenzel, Thrash, Pekrun, & Goetz, 2007; Hong, 1999). Προκειμένου να  αντιμετωπίσουμε το άγχος στην καθημερινότητα και στη φοιτητική ζωή χρειάζεται πολλές φορές να φροντίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Όταν φροντίζει κάποιος καλύτερα τον εαυτό του βελτιώνει την αυτό-εικόνα του και την αυτοαντίληψή του και κατ’ επέκταση αυξάνεται η αίσθηση ικανότητας διεκπεραίωσης των εργασιών του και των πανεπιστημιακών υποχρεώσεών του. Εξάλλου, σύμφωνα με τους Myers, Sweeney, Popick, Wesley, Bordfeld και Fingerhut (2012), οι στρατηγικές αυτό-φροντίδας, όπως ο υγιεινός ύπνος, η κοινωνική στήριξη, η συναισθηματική ρύθμιση και η αποδοχή μπορούν να βοηθήσουν τους φοιτητές να διαχειριστούν την ψυχοπίεση (στρες). Η αυτό-φροντίδα χωρίζεται σε πέντε τομείς και περιλαμβάνει την υιοθέτηση συμπεριφορών που προάγουν τη σωματική και συναισθηματική υγεία τους.

Αναφορικά με τη σωματική αυτό-φροντίδα, είναι σημαντικό να υιοθετούμε υγιείς συνήθειες αναφορικά με τον ύπνο, να προσέχουμε τη διατροφή μας, να αθλούμαστε τακτικά και να ξεκουραζόμαστε. Έχουν σημειωθεί σε έρευνες οι συσχετίσεις του κακής ποιότητας ύπνου με τη φτωχή υγεία (Huen, Chan, Yu, & Win, 2007) και της σωματικής άσκησης με την καλή συναισθηματική υγεία (Fleshner, 2005). Σε αυτό τον τομέα μπορούμε να λαμβάνουμε υπόψιν κάποιες γενικές αρχές.

  • Η τακτική σωματική δραστηριότητα είναι σημαντική ώστε να γυμνάζεται η καρδιά.
  • Επίσης είναι χρήσιμο να ακολουθούμε δίαιτα με ωφέλιμες για τον οργανισμό τροφές και θρεπτικά συστατικά.
  • Τέλος, μπορούμε να φροντίζουμε την εξωτερική εμφάνισή μας, π.χ. ψωνίζοντας ρούχα που μας αρέσουν.

Επιπροσθέτως, η κοινωνική αυτό-φροντίδα σχετίζεται με το χτίσιμο υποστηρικτικού περιβάλλοντος που μπορεί να αποτελείται από φίλους, συμφοιτητές και τα μέλη της οικογένειας και τη δημιουργία σχέσεων μαζί τους. Οι Myers και συνεργάτες (2012) υποστήριξαν τη σχέση της κοινωνικής υποστήριξης με την ευζωία των φοιτητών.

  • Προκειμένου να ενδυναμώσουμε τις κοινωνικές σχέσεις μας μπορούμε να δηλώνουμε συμμετοχή σε ομάδες, π.χ. χορευτικές, θεατρικές, να πηγαίνουμε σε πάρτυ, να βγαίνουμε έξω για μια βόλτα, να ζητούμε υποστήριξη από άλλους όταν κάτι μας ενοχλεί και αντιστοίχως να τους προσφέρουμε τη βοήθειά μας, όταν την χρειάζονται.
  • Είναι χρήσιμο βέβαια να έχουμε στον νου μας τις πανεπιστημιακές υποχρεώσεις μας ώστε σε περιόδους εξετάσεων ή όταν υπάρχουν διορίες και νιώθουμε ότι οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις μας προκαλούν προσκόμματα στη μελέτη μας, να απομακρυνόμαστε από αυτές για εύλογο χρονικό διάστημα και, αν χρειαστούμε αποσυμφόρηση, να κάνουμε έναν περίπατο μόνοι ή να απενεργοποιούμε τα κινητά τηλέφωνα.

Σημαντική εξάλλου είναι και η συναισθηματική αυτό-φροντίδα. Χρειάζεται να κατανοούμε και να αποδεχόμαστε και τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα. Η πανεπιστημιακή ζωή μπορεί να περιλαμβάνει επιτυχίες, αλλά και αποτυχίες σε μαθήματα ή εργασίες ή σε άλλους τομείς της φοιτητικής ζωής. Καλό είναι ασκηθούμε ώστε να διαχειριζόμαστε όλες τις συναισθηματικές αντιδράσεις μας, με υγιή και αποδεκτό τρόπο. Το κλειδί σε αυτή την περίπτωση είναι η ισορροπία.

  • Για να ενισχύσουμε αυτό τον τομέα του εαυτού μας μπορούμε να συνδιαλεγόμαστε με ανθρώπους που μας κάνουν και χαιρόμαστε, να αποφεύγουμε παρέες που μας προκαλούν δυσφορία και ενίοτε να βλέπουμε μια ευχάριστη, κωμική ταινία.
  • Όπως προαναφέρθηκε, μπορούμε να βιώνουμε και κάποια αρνητικά συναισθήματα χωρίς να τα αρνούμαστε, π.χ. με το να εκδηλώνουμε τις ανάγκες μας στους γύρω μας και να τους γνωστοποιούμε ό,τι εμποδίζει την παραγωγικότητά μας ή να θυμόμαστε πρόσωπα που δεν βρίσκονται πια μαζί μας λόγω αποχωρισμού ή απώλειας.

Όσο για την ψυχική αυτό-φροντίδα, πρέπει να φροντίζουμε άλλοτε να χαλαρώνουμε το μυαλό μας και άλλοτε να το ενεργοποιούμε, δηλαδή να του προσφέρουμε κάτι σαν πνευματική τροφή.

  • Από τη μία μεριά, για να ασκήσουμε τον εγκέφαλό μας, μπορούμε να ασχοληθούμε με κάτι που μας ενδιαφέρει, π.χ. να μάθουμε μια ξένη γλώσσα, να πηγαίνουμε σε εκθέσεις τέχνης, να επισκεπτόμαστε μουσεία ή να αρνούμαστε να αναλαμβάνουμε επιπρόσθετες υποχρεώσεις.
  • Από την άλλη πλευρά, ο νους μας έχει ανάγκη και από χαλάρωση. Για αυτό μπορούμε να παρακολουθήσουμε ένα αγαπημένο τηλεοπτικό πρόγραμμα, να εκμεταλλευτούμε μια ηλιόλουστη ημέρα και να βγούμε έξω για ηλιοθεραπεία χωρίς να κάνουμε κάτι συγκεκριμένο ή να παρακολουθήσουμε ένα ενδιαφέρον έργο στον κινηματογράφο. Άλλωστε, η φροντίδα της ψυχικής υγείας των φοιτητών έχει συνδεθεί με καλύτερη πανεπιστημιακή επίδοση (Keogh, Bond, & Flaxman, 2006).

Τέλος, η πνευματική αυτό-φροντίδα περιλαμβάνει την αυτεπίγνωση, δηλαδή τη βαθύτερη επικοινωνία με τον εαυτό μας. Αυτό ενδεχομένως σημαίνει διαφορετικά πράγματα για τον καθένα.

  • Δεν συνδέεται απαραίτητα με τη θρησκεία, αλλά μπορεί κάποιος να επιτυγχάνει αυτή τη φροντίδα μέσω της παρακολούθησης της λειτουργίας στην εκκλησία.
  • Κάποιοι φροντίζουν τον εαυτό τους πνευματικά βγαίνοντας έξω μια βόλτα και απολαμβάνοντας τη φύση. Χρήσιμο είναι πάντως το άτομο να έρθει σε επαφή με τον βαθύτερο εαυτό του και να πιστέψει ότι είναι σημαντικός και ότι του αξίζει να κάνει πράγματα που του αρέσουν.
  • Για να το πετύχουμε αυτό μπορούμε, ακόμα, να κάνουμε εκδρομές στη φύση, να διαβάζουμε βιβλία, να συμμετέχουμε σε εθελοντικές ομάδες ή απλώς να απολαύσουμε ένα απόγευμα σε ήσυχο και ιδιωτικό περιβάλλον.
  • Μπορούμε, τέλος, να γιορτάζουμε τις περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγματοποιούμε μικρές ή μεγάλες επιτυχίες, σε πανεπιστημιακές εργασίες ή σε εξετάσεις (Health, counselling and disability services, 2014).

 

Πηγές

Fleshner, M. (2005). Physical activity and stress resistance: Sympathetic nervous system adaptations prevent stress-induced immunosuppression. Exercise and Sport Sciences Review, 33, 120-126. Retrieved from http://journals.lww.com/acsm-ess/2005/07000/ Physical_Activity_and_ Stress_Resistance_.4.aspx doi:10.1097/ 00003677-200507000-00004

Frenzel, A. C., Thrash, T. M., Pekrun, R., & Goetz, T. (2007). Achievement emotions in Germany and China. A cross-cultural validation of the Academic Emotions Questionnaire-Mathematics. Journal of Cross-Cultural Psychology, 38(3), 302-309.

Health, counselling and disability services (2014). Your best you. Managing your anxiety. Queen’s University. Ανακτημένο από http://www.queensu.ca/ studentwellness

Hong, E. (1999). Test anxiety, perceived test difficulty, and test performance: Temporal patterns of their effects. Learning and Individual Differences, 11(4), 431-447.

Huen, L., Chan, T., Yu, W., & Wing, Y. (2007). Do medical students in Hong Kong have enough sleep? Sleep and Biological Rhythms, 5, 226-230. doi:10.1111/j.1479-8425.2007.00278.x

Keogh, E., Bond, F., & Flaxman, P. (2006). Improving academic performance and mental health through a stress-management intervention: Outcomes and mediator of change. Behavior Research and Therapy, 44, 339-357.

Myers, S. B., Sweeney, A. C., Popick, V., Wesley, K., Bordfeld, A., & Fingerhut, R. (2012). Self-care practices and perceived stress levels among psychology graduate students. Training and Education in Professional Psychology, 6(1), 55-66. doi: 10.1037/a0026534

ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ)                             

ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ. 141 21

 

Τίτλος Πράξης: Υποστήριξη Παρεμβάσεων Κοινωνικής Μέριμνας Φοιτητών της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο: ΕΚΤ) Κωδ. Έργου: MIS (ΟΠΣ) 5024822

Επιστημονική Υπεύθυνη: Κουνενού Καλλιόπη

 

ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Με την εισαγωγή τους στην ανώτατη εκπαίδευση οι φοιτητές έρχονται αντιμέτωποι με καινούργιες προκλήσεις και πρέπει να αντεπεξέλθουν στα νέα δεδομένα. Χρειάζεται να επεξεργαστούν το νέο μαθησιακό υλικό, να το κατανοήσουν και να το αφομοιώσουν. Μερικές φορές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κατανόηση αυτών που διαβάζουν, στην επεξεργασία τους και στην αναπαραγωγή τους όταν αυτό καταστεί αναγκαίο, όπως στις εξετάσεις. Η αποτελεσματικότητα ενός/μιας φοιτητή/τριας εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει και εκτελεί τις κατάλληλες πράξεις ώστε να επιτύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα στα μαθήματά του/της και στις σπουδές του/της (Talsmaa, Schüzb, & Norrisa, 2019). 

 

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΜΕΛΕΤΑΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΕΡΑ

Κάποιες φορές ο φοιτητής δυσκολεύεται να κατανοήσει όσα μελετάει, κουράζεται και απογοητεύεται. Προκειμένου να αποφύγεις τέτοιες δυσκολίες είναι χρήσιμο να έχεις υπ’ όψιν μερικά χρήσιμα πράγματα.

 

Δυσκολίες συγκέντρωσης

Κάποιοι φοιτητές κατά την διάρκεια της μελέτης τους ή και σε άλλες δραστηριότητές τους δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν στο έργο που επιτελούν. Παρατήρησε αν σηκώνεσαι συχνά από τον χώρο όπου διαβάζεις, αν αποσπάται η προσοχή σου από εξωτερικά ερεθίσματα, αν δεν τα καταφέρνεις στην επανάληψη. Αυτό ενδεχομένως να σου προκαλεί εκνευρισμό και ένταση, αίσθημα απελπισίας και φόβο αποτυχίας, ενοχές και αρνητικές σκέψεις για την πανεπιστημιακή αποτελεσματικότητά σου.

Αυτή η δυσκολία να συγκεντρωθούν κάποια άτομα ίσως οφείλεται στην αρνητική συναισθηματική διάθεσή τους, στη σωματική κούραση ή στην πεποίθηση που έχουν εξ αρχής ότι θα αποτύχουν στην εξέταση κάποιου μαθήματος ή εργαστηρίου ή σε κάποια εργασία. Δρουν ανάλογα με τις σκέψεις τους και στο τέλος τις επιβεβαιώνουν (Wineburg, 1987) μπαίνοντας με αυτό τον τρόπο σε φαύλο κύκλο. Άλλοι φοιτητές ενδεχομένως δεν ακολουθούν σωστή στρατηγική μελέτης, φορτώνουν το πρόγραμμά τους και αντιμετωπίζουν δυσκολίες να συγκεντρωθούν, ενώ άλλοι έχουν τόσες έγνοιες ώστε να μην μπορούν να εστιάσουν κάθε φορά στο τμήμα της ύλης που μελετούν.

  • Αν ισχύει αυτό και σε σένα, μπορείς να αφήνεις ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα της ημέρας κατά το οποίο να ασχολείσαι με όλες τις έγνοιες σου, αλλά όχι κατά τη διάρκεια της μελέτης σου, αν θέλεις να είναι αποδοτική.
  • Καλό θα ήταν να οργανώσεις τον χώρο σου, τον οποίο χρησιμοποιείς για να μελετάς, ώστε να έχεις τις κατάλληλες συνθήκες που σε βοηθούν, π.χ. ησυχία, φωτεινότητα, απόσταση από διασπαστικά ερεθίσματα, όπως τηλεόραση.
  • Αν δεν τα καταφέρνεις γενικά να μένεις καθησμένος για πολλή ώρα, ίσως θα ήταν χρησιμότερο να μελετάς για 50 λεπτά κάθε φορά και να κάνεις διαλείμματα παρά να κάθεσαι πολλές ώρες μπροστά σε ένα βιβλίο ή ηλεκτρονικό υπολογιστή χωρίς αποτέλεσμα.

 

Αναβλητικότητα

Κάποιες φορές μπορεί να καθυστερείς είτε να ξεκινήσεις το διάβασμά σου είτε να το ολοκληρώσεις. Αυτό ενδεχομένως να οφείλεται σε διάφορους λόγους.

Συγκεκριμένα, κάποιοι άνθρωποι είναι τελειοθηρικοί, δηλαδή προσπαθούν να τα κάνουν όλα τέλεια. Αναρωτιούνται συχνά αν μια εργασία τους είναι αποδεκτή ή αρκετά καλή ή τέλεια. Θέτουν πολύ υψηλά κριτήρια για τους ίδιους και πιστεύουν ότι οι άλλοι, όπως συμφοιτητές ή καθηγητές θα τους κρίνουν αυστηρά και κατά συνέπεια κάνουν αρνητικές σκέψεις για τους εαυτούς τους θεωρώντας ότι είναι ανίκανοι. Αν κάτι παρόμοιο σου έχει τύχει κάποιες φορές ή αν νιώθεις ότι πελαγώνεις όταν εμπλέκεσαι με πολλές λεπτομέρειες σε κάποια μαθήματα και χάνεσαι,

  • μπορείς να αξιολογείς ποιο είναι το σημαντικό με το οποίο χρειάζεται να ασχοληθείς εκείνη την ώρα και τι μπορείς να διεκπεραιώσεις κάποια άλλη στιγμή.

Κάποιοι μπορεί να νομίζουν ότι θα επιτύχουν τον στόχο τους με όσο το δυνατόν μικρότερη προσπάθεια και γι’ αυτό αφήνουν τις εργασίες τους για την τελευταία ημέρα πριν την παράδοσή τους ή την προετοιμασία για τις εξετάσεις για την τελευταία εβδομάδα πριν από αυτές. Κάποιοι άλλοι φοιτητές αναβάλλουν συχνά να πραγματοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους.

  • Έχε πάντα υπ’ όψιν σου ότι κάθε αρχή και δύσκολη, όπως λέει το ρητό.
  • Προκειμένου να αντιμετωπίσεις αυτή τη δυσκολία θυμήσου ότι μια δυσλειτουργική συμπεριφορά αλλάζει με μια άλλη, καλή συνήθεια. Αυτό αποτελεί συνήθως δύσκολο έργο ως προς την επίτευξή του, αλλά όχι ακατόρθωτο.
  • Εάν πάντως το ξεκίνημα σου φαίνεται δύσκολο, κάνε δοκιμαστικά μια σύντομη αρχή, για λίγα λεπτά (Health, counselling and disability services, 2014) είτε πρόκειται για κάποιο μάθημα είτε για εργασία. Μετά το πέρας αυτού του μικρού χρονικού διαστήματος μπορείς να αποφασίσεις εάν συνεχίσεις με αυτή την πανεπιστημιακή δραστηριότητα. Τότε, επίσης, έχεις τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσεις για κάθε μάθημα αν και πόσο σημαντικό είναι, να θέσεις προτεραιότητες και να αποφασίσεις για κάθε μάθημα πόσο χρονικό διάστημα θα ασχολείσαι με αυτό, καθώς και άλλα διαδικαστικά ζητήματα, όπως την ώρα της ημέρας κατά την οποία θα το διαβάζεις. Όσο περισσότερο προχωρείς στα πανεπιστημιακά σου καθήκοντα τόσο πιο κοντά θα έρχεσαι στον στόχο σου.

            Κάποιοι αποφεύγουν τη μελέτη ή την αναβάλλουν και με αυτή την τακτική ανακουφίζονται προσωρινά, αλλά μακροπρόθεσμα δεν ωφελούνται, γιατί απλώς μεταθέτουν για αργότερα κάτι που πρέπει να ολοκληρώσουν εκείνη τη στιγμή. Αυτή η επιλογή τους μπορεί να τους οδηγήσει σε ενοχές και παραίτηση.

  • Εάν πρέπει να παραδώσεις κάποια εργασία και δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις μπορείς να απευθυνθείς στον υπεύθυνο καθηγητή ή σε συμφοιτητές σου και να αναζητήσεις βοήθεια.

 

Δυσκολία διαχείρισης χρόνου

Έχει παρατηρηθεί σε έρευνα των Misra και McKean (2000) ότι η διαχείριση του χρόνου έχει συνδεθεί με πανεπιστημιακό άγχος που επηρεάζει την εν γένει απόδοση των φοιτητών. Όταν αυτοί δεν καταφέρνουν να αναπτύξουν δεξιότητες διαχείρισης του χρόνου τους, μπορεί να νιώσουν απογοητευμένοι. Προκειμένου να αποφύγεις δυσάρεστα συναισθήματα και να αντεπεξέρχεσαι στις καθημερινές υποχρεώσεις σου μπορείς να εξασκηθείς ώστε να αποκτήσεις αυτή την ικανότητα και να τη διατηρήσεις εφ’ όρου ζωής.

  • Αρχικά, είναι χρήσιμο να φτιάξεις ένα ρεαλιστικό πλάνο. Εκεί μπορείς να σημειώσεις όλες τις υποχρεώσεις σου, πανεπιστημιακές και άλλες δραστηριότητες, όπως περιπάτους, τακτική άθληση ή ύπνο, κατά βάση τις βραδινές ώρες, αλλά και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν σε βολέψει, σημείωσε όλα αυτά σε ένα ημερολόγιο.
  • Μετά χρειάζεται να αξιολογήσεις όσα πρέπει να κάνεις και να αποφασίσεις ποια είναι τα περισσότερο σημαντικά και επείγοντα. Αν επί παραδείγματι έχεις εβδομαδιαίες εργασίες σε εργαστηριακά μαθήματα, καλό είναι να δώσεις προτεραιότητα σε αυτές. Αυτές αποτελούν δραστηριότητες σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο.
  • Μη ξεχνάς να αφήνεις και διαστήματα ελεύθερου χρόνου για να επιτυγχάνεις την απαραίτητη από-συμπίεση.
  • Αν τύχει και συμπέσουν δύο σημαντικές δραστηριότητες στο πρόγραμμά σου, ιεράρχησέ τις και προσπάθησε να τις ολοκληρώσεις με τη σειρά που θα κρίνεις εσύ ως καλύτερη.
  • Μπορείς να είσαι ευέλικτος και να προσαρμόζεις το πρόγραμμά σου στις νέες κάθε φορά συνθήκες. Αναπάντεχα γεγονότα μπορεί να συμβούν ανά πάσα στιγμή. Η αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου και του περιβάλλοντός σου μπορεί να σε οδηγήσει σε βελτίωση των επιδόσεών σου στο πανεπιστήμιο (Kadiyono & Hafiar, 2017).

 

Συμβουλές Οργάνωσης Μελέτης

Κύριος σκοπός αυτών των συμβουλών είναι να μελετήσεις αποτελεσματικά και με αυτοπεποίθηση. Αρχικά, εξασφάλισε βοηθητικές συνθήκες εργασίας και μελέτης. Στη συνέχεια, είναι θετικό να θέτεις στόχους, να φτιάχνεις σχέδιο δράσης και να υιοθετείς υπεύθυνη στάση απέναντι στις υποχρεώσεις σου. Μερικές γενικές προτάσεις είναι οι εξής:

  • Μπορείς να αρχίζεις από τα πιο δύσκολα.
  • Βάζε βραχυπρόθεσμους στόχους για όσα θέλεις να μάθεις στη συνέχεια, χωρίς να έχεις υπερβολικές απαιτήσεις από τον εαυτό σου και να απογοητεύεσαι για πιθανές αποτυχίες.
  • Πολλοί φοιτητές κρατούν σημειώσεις στα βιβλία τους ή σε ξεχωριστό σημειωματάριο με τα βασικότερα σημεία όσων ακούνε στις παραδόσεις ή όσων διαβάζουν, με τα ερωτήματα που τους δημιουργούνται και με πιθανές απαντήσεις που δίνουν αυτοί. Αν κάποια από αυτές τις προτροπές σου φαίνονται χρήσιμες, ακολούθησέ τις.
  • Επιπλέον, καλό είναι να σκεφτείς που χρειάζεται να εστιάσεις περισσότερο.
  • Όταν ολοκληρώσεις τη μελέτη ενός κεφαλαίου ή βιβλίου ή πακέτου σημειώσεων μπορείς να αναρωτηθείς τι πρέπει να διαβάσεις περισσότερο και να κάνεις επανάληψη.
  • Μπορείς, τέλος, να συμβουλευτείς την ανακεφαλαίωση της καθεμιάς ενότητας, αν υπάρχει στο βιβλίο που διαβάζεις, ή να γράψεις δική σου περίληψη.

Συγκεκριμένα φρόντισε για τα παρακάτω:

 

  1. Αποτελεσματικότητα της μελέτης
  • Ως προς τον χώρο και τον χρόνο:
  • Θα ήταν χρήσιμο να έχεις κάποιο σταθερό χώρο μελέτης και έναν αντίστοιχο για το διάλειμμά σου. Κάποιοι προτιμούν το γραφείο τους ή το κρεβάτι τους, ενώ άλλοι τη βιβλιοθήκη της σχολής τους. Όπως και να έχει, κάθε φορά που διαβάζεις μπορείς να έχεις μαζί σου όλα τα απαραίτητα, όπως βιβλία, εγχειρίδια, άρθρα, ένα μπουκάλι νερού, κτλ. και μόνο αυτά. Ο χώρος που επιλέγεις θα ήταν χρήσιμο να είναι σταθερός, ελεύθερος από εξωτερικούς περισπασμούς. Φρόντισε να κάθεσαι σε άνετη καρέκλα και με τον σωστό τρόπο ώστε να μην επιβαρύνεις το σώμα σου.
  • Πολλοί φοιτητές προτιμούν να μελετούν κυρίως τα πρωινά και να ξεκινούν με τα δυσκολότερα τμήματα της ύλης τους. Πάντως, επίλεξε τις ώρες κατά τις οποίες είσαι περισσότερο αποδοτικός έχοντας στον νου σου ότι πρέπει να ξεκουράζεσαι ανά διαστήματα και παράμεινε σταθερός στη συνήθειά σου, τουλάχιστον την περίοδο των εξετάσεων.

 

  • Φρόντισε την ψυχική, σωματική και κοινωνική ευεξία σου:
  • Κάνε διαλείμματα στη μελέτη σου, ειδικά στην περίοδο των εξετάσεων, όταν μελετάς για πολλές ώρες συνεχόμενα. Κάποιοι βοηθιούνται όταν αλλάζουν χώρο για το διάλειμμά τους και πηγαίνουν σε άλλο συγκεκριμένο χώρο. Το διάλειμμα μπορεί να περιλαμβάνει δραστηριότητες που έχουν σύντομη διάρκεια και ξεκουράζουν τον εγκέφαλό σου και όχι παρακολούθηση ταινίας στην τηλεόραση ή ενασχόληση με ηλεκτρονικές συσκευές.
  • Χρειάζεται να ακολουθείς υγιεινή διατροφή και να κοιμάσαι αρκετές ώρες καθημερινά ώστε να μπορεί ο εγκέφαλός σου να ξεκουράζεται και να οργανώνει τις γνώσεις που έχεις μάθει. Αν αυτό σε βοηθάει, κάνε σύντομους περιπάτους ώστε να αναζωογονείσαι σωματικά και πνευματικά, αλλά και να αθλείσαι ταυτόχρονα.

 

  1. Προγραμματισμός της μελέτης
  • Σχεδίασε τη μελέτη σου από την αρχή του εξαμήνου
  • Θα ήταν χρήσιμη η τακτική παρακολούθηση των διαλέξεων των καθηγητών ώστε να μπορείς να λαμβάνεις απαντήσεις στα ερωτήματά σου, ειδικά όταν πρόκειται για τεχνικά μαθήματα.
  • Μπορείς να βάλεις διορίες για ρεαλιστικούς και εφαρμόσιμους βραχυπρόθεσμους αλλά και μακροπρόθεσμους στόχους σου και να τις τηρείς. Αυτό βέβαια εξαρτάται από το εκάστοτε μάθημα και το περιεχόμενό του, π.χ. αν περιλαμβάνει εργαστήρια ή όχι.
  • Επίσης ωφέλιμη είναι η καθημερινή μελέτη, γιατί με αυτό τον τρόπο αποφεύγεις τις κακοτοπιές της τελευταίας στιγμής, ειδικά κοντά στην εξεταστική περίοδο.
  • Κάνε τακτικές επαναλήψεις. Συγκέντρωσε από νωρίς την ύλη σου και προμηθεύσου τα βιβλία, τα εγχειρίδια και τις σημειώσεις του μαθήματος, εφόσον αυτό είναι εφικτό. Όσο νωρίτερα ξεκινήσεις τη μελέτη σου τόσο γρηγορότερα θα την ολοκληρώσεις και θα είσαι έτοιμος για την εξεταστική σου.
  • Φρόντισε να ακολουθείς το πρόγραμμα που φτιάχνεις, να βρεις τα κύρια σημεία της ύλης σου και να αποφασίσεις από νωρίς που θα εστιάσεις.

 

  • Σχεδίασε τη μελέτη σου με αποτελεσματικό τρόπο ώστε να είσαι αποδοτικός/ή
  • Προμηθεύσου όλα τα απαραίτητα βιβλία και σημειώσεις. Επικεντρώσου στα βασικά σημεία. Μη ξεχνάς να κάνεις συχνές επαναλήψεις.
  • Κατά τη διάρκεια της συγγραφής μιας εργασίας ή της προετοιμασίας για τις εξετάσεις μπορείς να παρατηρείς προσεκτικά τον εαυτό σου, να ελέγχεις την τακτική που ακολουθείς και μετά την ολοκλήρωση των πανεπιστημιακών υποχρεώσεών σου να αποδίδεις τις ευθύνες όπου χρειάζεται και να κατανοείς τι οφείλεται σε ποια αιτία. Παρόμοιοι έλεγχοι μπορούν να γίνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα γιατί έχει παρατηρηθεί ότι αυξάνουν την αίσθηση της αυτό-αποτελεσματικότητας (Talsmaa, Schüzb, & Norrisa, 2019). Αν παρατηρήσεις ότι δεν προλαβαίνεις να καλύψεις την ύλη σου μέχρι τις εξετάσεις, θα ήταν χρήσιμο να τροποποιήσεις το πρόγραμμά σου.
  • Επίσης, λάβε υπ’ όψιν σου εκ των προτέρων διάφορα απρόοπτα γεγονότα και φρόντισε να συνυπολογίσεις και τον χρόνο για τυχόν απρόσμενες υποχρεώσεις. Αν θεωρήσεις ότι έχεις κάνει κάποια αστοχία στον σχεδιασμό, άλλαξέ τον και κατάρτισε νέο πρόγραμμα. Αν συμβεί κάτι έκτακτο και μείνεις πίσω ή για κάποιον άλλο λόγο δεν εκπληρώσεις το πρόγραμμά σου, μπορείς να επανακαθορίσεις τα διαστήματα μελέτης και ξεκούρασης ώστε να αναπληρώσεις τον χαμένο χρόνο.
  • Αν τα μαθήματά σου περιλαμβάνουν ασκήσεις φρόντισε να λύσεις επαρκή αριθμό ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα ώστε να είσαι πλήρως προετοιμασμένος και να μην αρκεστείς στην εκμάθηση μερικών λυμένων ασκήσεων.
  • Αν χρειαστεί να προβείς σε κάποιες θυσίες (χωρίς ασφαλώς να φτάσεις σε ακρότητες και έχοντας υπ’ όψιν σου ένα ρεαλιστικό πλάνο), κυρίως κατά την περίοδο της εξεταστικής, επιβράβευσε αργότερα τον εαυτό σου με κάτι που σου αρέσει.

 

  1. Μέθοδος μάθησης

Υπάρχουν διάφορες στρατηγικές και τεχνικές που μπορείς να ανακαλύψεις μέχρι να βρεις την μέθοδο που σου ταιριάζει. Γενικότερα, μπορείς να φτιάχνεις σχεδιαγράμματα ή πίνακες, αν αυτό σε βοηθάει να θυμάσαι περισσότερες πληροφορίες με πιο γρήγορο τρόπο. Κάποιοι προτείνουν να γράφεις περιλήψεις των κεφαλαίων που διαβάζεις. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου μπορείς, ακόμα, να θέτεις ερωτήματα στον εαυτό σου και να απαντάς σε αυτά.

Μια γνωστή μέθοδος είναι η PQ4R που δίνει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης της μελέτης ενός κεφαλαίου ή μιας ενότητας της ύλης που πρέπει να μάθει κάποιος. Η ονομασία προέρχεται από τα αρχικά των εξής λέξεων: (PQR4-Preview · Questions · Read · Reflect · Recite · Review).  Έρευνες (Ramdiah & Corebima, 2014; Slavin, 1997) έχουν δείξει ότι αυτή η τεχνική αυξάνει την κριτική ικανότητα των σπουδαστών, το μαθησιακό αποτέλεσμα και την αφομοίωση των γνώσεων.

  • Ειδικότερα, αρχικά, μπορείς να κοιτάξεις εν τάχει όσα χρειάζεται να διαβάσεις, το βιβλίο που πρέπει να μελετήσεις ή τις παρουσιάσεις ή τις σημειώσεις ώστε να έχεις γρήγορη εικόνα της ύλης. Ψάξε να βρεις εξειδικευμένο λεξιλόγιο που μπορεί να συναντήσεις σε ένα πανεπιστημιακό εγχειρίδιο ώστε να προλάβεις τυχόν απορίες αργότερα. Εάν από την αρχή κατανοήσεις τη διάρθρωση των κεφαλαίων, θα μπορείς στη συνέχεια να ρυθμίσεις τι χρειάζεται να μελετήσεις και πότε. Κοίταξε τους τίτλους των ενοτήτων και υπο-ενοτήτων των κεφαλαίων ώστε να έχεις μια ιδέα για το τι θα ακολουθήσει και το πως συνδέονται αυτά μεταξύ τους. Προκειμένου να το επιτύχεις αυτό μπορείς να κοιτάξεις πίνακες και να διαβάσεις και τις ανακεφαλαιώσεις σε βιβλία, αν υπάρχουν.
  • Προτού ξεκινήσεις να μελετάς ένα κεφάλαιο αναρωτήσου, βάσει της δομής του κειμένου, των τίτλων και υπο-τίτλων, ποια ύλη θα καλύψεις και σε ποια ερωτήματά σου θα απαντήσεις σχετικά με τα σημαντικά σημεία αυτού.
  • Διάβασε προσεκτικά το κάθε κεφάλαιο ώστε να το κατανοήσεις όσο το δυνατόν καλύτερα και στο τέλος του αναρωτήσου αν απαντήθηκαν όλα τα ερωτήματά σου. Αν δεν το έχεις επιτύχει αυτό, θα ήταν χρήσιμο να απευθυνθείς στον διδάσκοντα καθηγητή έχοντας καταγράψει τις ερωτήσεις σου ώστε να σου διευκρινίσει οποιεσδήποτε απορίες έχεις.
  • Καθώς μελετάς μια ενότητα αναλογίσου πώς αυτή συνδέεται με άλλες του ίδιου κεφαλαίου και με έννοιες που ήδη γνωρίζεις ή χώρισέ την εσύ σε κομμάτια βάζοντας υπότιτλους. Με αυτό τον τρόπο θα θυμάσαι περισσότερες πληροφορίες και πιο αποτελεσματικά μέχρι την εξεταστική περίοδο αλλά και αργότερα, γιατί βοηθάς τον εγκέφαλό σου να κατηγοριοποιήσει όσα δεδομένα δέχεται.
  • Κάνε ελεύθερη απόδοση σε ό, τι διάβασες ή επανάλαβε τις γνώσεις σε συμφοιτητή σου ή σε κάποια ομάδα μελέτης, αν συμμετέχεις σε τέτοια. Εφόσον διαπιστώσεις ότι έχεις κενά, ανάτρεξε στο κείμενο, ξαναδιάβασέ το και απόδωσε ελεύθερα το περιεχόμενο. Κάποιοι φοιτητές όταν αναπαράγουν ένα κείμενο ενισχύουν την ακουστική μνήμη τους. Θα ήταν χρήσιμο επίσης να φτιάξεις νοερούς χάρτες με τα βασικά σημεία, οι οποίοι μπορούν να ενδυναμώσουν την οπτική μνήμη σου και με αυτό τον τρόπο να ανακαλύψεις πιθανά κενά που έχεις. Η επανάληψη βοηθάει στην αφομοίωση της γνώσης μέσω της ανάκλησης γραπτώς ή προφορικώς.
  • Τέλος, κάνε ανασκόπηση μετά από κάποιο χρονικό διάστημα ώστε να διαπιστώσεις ότι θυμάσαι ό,τι είχες διαβάσει, ότι κάλυψες την ύλη και ότι δεν έχεις ερωτήματα αναπάντητα. Φέρε νοερά στο μυαλό σου τη δομή του κεφαλαίου. Η επανάληψη θα σε βοηθήσει να κατακτήσεις όσα έχεις μελετήσει το προηγούμενο διάστημα. Έλεγξε τις σημειώσεις, αν είχες κρατήσει. Επισήμανε τα βασικά σημεία, θέσε στον εαυτό σου ερωτήσεις και απάντησέ τις. Αν εντοπίσεις κενά, ξαναδιάβασε όσα δεν είσαι σίγουρος ότι θυμάσαι (Εργαστήριο Ψυχολογικής Συμβουλευτικής Φοιτητών του ΕΚΠΑ).

 

  1. Μνημονικές στρατηγικές

Ο κάθε άνθρωπος βοηθιέται από διαφορετικές μνημονικές τεχνικές ώστε να μην ξεχνάει εύκολα και γρήγορα. Αν πειραματιστείς, μπορείς να ανακαλύψεις τι σου ταιριάζει περισσότερο.

  • Για να θυμηθείς κάτι πρέπει αρχικά να το έχεις διαβάσει και μάθει, αλλά όχι να το έχεις απομνημονεύσει μηχανικά. Συνεπώς, αφιέρωσε διαφορετικό χρόνο σε καθεμιά δραστηριότητα.
  • Γράψε μικρές περιλήψεις από αυτά που διαβάζεις κάθε φορά. Μετά θα είναι πιο εύκολη η επανάληψη και η απομνημόνευση. Στηρίξου σε έννοιες-κλειδιά ή σε κομμάτια της ύλης στα οποία έδωσε έμφαση ο καθηγητής στις παραδόσεις του.
  • Προσπάθησε να κάνεις επανάληψη μέσα στο επόμενο εικοσιτετράωρο από τη μελέτη σου. Με αυτό τον τρόπο θα εμπεδώσεις ασφαλέστερα όσα έχεις διαβάσει.
  • Ξεκίνησε τις επαναλήψεις σου από νωρίς και εφάρμοσέ τις μόνο στα κομμάτια της ύλης που δεν έχεις αφομοιώσει. Μη ανησυχήσεις αν ξεχάσεις κάτι, γιατί μπορείς να το επαναφέρεις στη μνήμη σου γρήγορα.
  • Οργάνωσε όσα μαθαίνεις μέσω της επανάληψης προσπαθώντας να τα συνδέεις με άλλες γνώσεις που κατέχεις. Φτιάξε και πιθανά ερωτήματα που μπορείς να συναντήσεις σε εξετάσεις, βασισμένα στις σημαντικές έννοιες της ύλης σου.
  • Κάνε τακτικά διαλείμματα μεταξύ των διαστημάτων μελέτης για να ξεκουράζεσαι σωματικά και νοητικά. Καλό θα είναι να αποφύγεις να ακούς μουσική ή να βλέπεις τηλεόραση κατά τη διάρκεια αυτών των λίγων λεπτών, αλλά να προτιμάς ένα γρήγορο περίπατο ώστε να αναζωογονείται ο εγκέφαλός σου. (Εργαστήριο Ψυχολογικής Συμβουλευτικής Φοιτητών του ΕΚΠΑ∙ Student academic success services)

 

Πηγές

Εργαστήριο Ψυχολογικής Συμβουλευτικής Φοιτητών του ΕΚΠΑ. Ψυχοκοινωνικά προβλήματα. Ανακτημένο από https://web.archive.org/web/ 20160415215851/http://www.mpes.uoa.gr/faq/44

Health, counselling and disability services (2014). Your best you. Managing your anxiety. Queen’s University. Ανακτημένο από http://www.queensu.ca/ studentwellness

Kadiyono, A. L., & Hafiar, H. (2017). The role of academic self-management in improving students’ academic achievement. Conference paper in August 2017: The Asian Education Symposium (AES 2016), 117-120. doi: 10.1201/ 9781315166575-30.

Misra, R., & McKean, M. (2000). College students’ academic stress and its relation to their anxiety, time management, and leisure satisfaction. American Journal of Health Studies, 16(1), 41-51.

Ramdiah, S., & Corebima, A. D. (2014). Learning strategy equalizing students’ achievement, metacognitive, and critical thinking skills. American Journal of Educational Research, 2(8), 577-584. doi: 10.12691/education-2-8-3.

Slavin, R. E. (1997). Educational psychology: Theory and practice, (Fifth Edition). Massachusetts: Allyn and Bacon Publisher.

Student academic success services. Maximizing your memory. Ανακτημένο από http://www.queensu.ca/studentwellness

Talsmaa, Κ., Schüzb, Β., & Norrisa, Κ. (2019). Miscalibration of self-efficacy and academic performance: Self-efficacy ≠ self-fulfilling prophecy. Learning and Individual Differences, 69, 182-195. doi.org/10.1016/j.lindif.2018.11.002

Wineburg, S. S. (1987). The Self-fulfillment of the self-fulfilling prophecy. Educational Researcher, 16(9), 28-37. doi.org/10.3102/0013189X016009028

Zimmerman, B. J., & Martinez-Pons, M. (1988). Construct validation of a strategy model of student self-regulated learning. Journal of Educational Psychology, 80(3), 284-290.